Đi điểm ngắm ở Tà Đùng lúc rạng sáng là đi trên đường đồi tối, nhiều khúc cua, có đoạn đường đất hoặc đá dăm, có khi sương dày làm tầm nhìn chỉ còn vài chục mét. Với người chưa quen đường, nhờ người địa phương đưa đón bằng xe máy hoặc thuê xe có tài xế quen vùng là lựa chọn an toàn hơn tự lái, nhưng phải hẹn từ tối hôm trước. Khi hẹn, cần thống nhất giờ đón, điểm tới, chờ hay không, và phương án khi trời mưa.
Bài này tập trung vào chặng ngắn từ chỗ ở ra điểm ngắm lúc trời chưa sáng, không bàn chuyện thuê xe đi Tà Đùng từ thành phố, phần đã có ở các trang về nghỉ dưỡng và đường đi. Bài không nêu giá vì mỗi người, mỗi chuyến thoả thuận một khác.
Vì sao chặng ngắn lúc rạng sáng lại khó
Ban ngày, con đường từ chỗ ở ra một đồi ngắm có khi chỉ là mười mấy phút chạy xe thong thả. Lúc bốn, năm giờ sáng, cùng con đường ấy khác hẳn: không đèn đường, ngã rẽ không có biển, đường đất đỏ ướt sương, có đoạn dốc đứng chỉ vừa một xe máy. Sương dày ở các thung lũng làm đèn xe chỉ chiếu được một quãng ngắn, phản lại thành một màn trắng.
Thêm vào đó là áp lực thời gian. Người đi ngắm muốn có mặt trước khi trời hửng sáng, nên hay vội. Vội trên đường lạ, tối và trơn là công thức của những cú ngã xe. Gia súc thả trên đường, chó chạy ra từ nhà dân, xe chở nông sản xuất phát sớm là những tình huống bất ngờ mà người lạ đường khó lường.
Bản đồ trên điện thoại cũng kém tin cậy ở chặng này. Nó có thể chỉ một lối tắt là đường đất dốc, đường vào vườn, hoặc đường đã sạt. Sóng điện thoại ở vài chỗ trên đồi yếu, bản đồ tải chậm đúng lúc cần quyết định rẽ trái hay phải.
Ba cách đi ra điểm ngắm lúc rạng sáng
Mỗi cách hợp với một kiểu người đi. Bảng dưới so sánh để tự chọn:
| Cách đi | Hợp với | Cần lưu ý |
|---|---|---|
| Người địa phương chở bằng xe máy | Người đi một hai mình, muốn tới đỉnh đồi đường đất | Hẹn trước, đội mũ bảo hiểm, áo ấm, thoả thuận chờ |
| Xe ô tô có tài xế quen vùng | Gia đình, nhóm có người lớn tuổi, trẻ nhỏ, nhiều đồ | Ô tô thường chỉ tới được chân đồi, đoạn cuối đi bộ |
| Tự lái xe máy hoặc ô tô | Người đã đi đường đó ban ngày, quen xe | Đi thử ban ngày trước, không vội, có đèn tốt |
| Đi bộ từ chỗ ở | Chỗ ở sát điểm ngắm, đường dễ | Đèn đội đầu, đi theo nhóm, giày bám |
Lựa chọn an toàn nhất trong hầu hết các trường hợp là chọn chỗ ở thật gần điểm ngắm, để chặng rạng sáng chỉ là một quãng đi bộ ngắn hoặc vài phút chạy xe. Đó là lý do người đi ngắm thường chọn chỗ ở theo khoảng cách tới điểm ngắm hơn là theo tiện nghi.
Hẹn xe từ tối hôm trước: những gì cần nói rõ
Một tin nhắn hẹn đủ ý giúp tránh phần lớn trục trặc lúc rạng sáng:
- Giờ đón chính xác và điểm đón, kèm điểm ghim nếu chỗ ở khó tìm. Hẹn sớm hơn mười lăm phút so với giờ cần có mặt ở điểm ngắm.
- Điểm muốn tới, hoặc nhờ người chở chọn giúp điểm nào sáng mai đáng đi. Người địa phương thường biết điểm nào hay bị sương che kín, điểm nào nhìn được cụm đảo.
- Số người, có trẻ em hay người lớn tuổi không, mang theo những gì: chân máy, ba lô máy ảnh, đồ ăn sáng.
- Có cần chờ để đưa về không, chờ khoảng bao lâu, hay về giờ nào thì gọi lại.
- Mưa đêm hoặc sáng sương quá dày thì xử lý thế nào: vẫn đi, đổi điểm hay hoãn, báo nhau lúc mấy giờ.
- Thống nhất chi phí cho cả chuyến trước khi đi, kể cả phần chờ, để tránh khó xử lúc về.
Gửi xong, xin xác nhận lại và lưu số liên lạc. Sáng hôm sau, nhắn một tin ngắn khi đã dậy để người chở biết khách đã sẵn sàng.
Người chở là người địa phương: một cơ hội, không chỉ là dịch vụ
Ở Tà Đùng, người chở khách đi săn mây thường không phải tài xế chuyên nghiệp mà là người dân quanh hồ: con của chủ chỗ ở, người làm vườn quen chủ nhà, người chạy xe ôm ở trung tâm xã. Họ thường biết đường rất rõ, biết điểm nào thuộc đất nhà ai, ai cho vào ai không, và có khi biết cả những điểm ngắm ít người biết.
Đi cùng người địa phương là cơ hội nghe về vùng đất: mùa này vườn đang làm gì, năm nay nước hồ lên xuống ra sao, đồi bên kia ngày trước thế nào. Những câu chuyện ấy làm buổi sáng ngắm cảnh có thêm chiều sâu mà không tấm ảnh nào ghi được.
Vì họ không phải tài xế chuyên nghiệp, khách nên tôn trọng nhịp của họ: không giục chạy nhanh, không đòi chạy lên đoạn đường họ nói là trơn, nguy hiểm. Một người chở từ chối lên dốc khi đường ướt là người đang giữ an toàn cho cả hai.
Nếu tự lái: giữ an toàn trên đường đồi tối
Đi thử ban ngày trước. Chạy một lượt con đường ra điểm ngắm vào chiều hôm trước, ghi nhớ các ngã rẽ, đoạn dốc, đoạn đất trơn. Đường đã đi ban ngày thì sáng sớm ít lạc hơn hẳn.
Không vội. Xuất phát sớm hơn cần thiết để không phải chạy nhanh. Tới sớm ngồi chờ ánh sáng tốt hơn tới muộn vì ngã xe.
Đèn và áo sáng màu. Xe phải có đèn tốt, nên mang thêm đèn đội đầu. Áo khoác có màu sáng hoặc phản quang giúp người khác thấy mình trong sương.
Chậm ở khúc cua, chú ý gia súc. Bò, chó, gà có thể đứng giữa đường lúc rạng sáng. Bấm còi nhẹ ở khúc cua khuất.
Không chạy xe lên đồi cỏ. Đoạn cuối từ đường đất lên đỉnh đồi cỏ nên đi bộ: vừa an toàn vừa không để lại vết bánh, như chuyên mục Giữ cảnh đẹp chung đã nói.
Đường về: dễ lơ là hơn đường đi
Sau khi ngắm xong, trời đã sáng, đường đã nhìn rõ, người đi dễ chủ quan. Nhưng đây lại là lúc xe chở nông sản, xe đưa trẻ đi học, xe công nông bắt đầu chạy nhiều trên đường thôn. Đường đất còn ướt sương chưa khô. Người vừa đứng gió lạnh hơn một tiếng, tay cứng, phản xạ chậm hơn bình thường.
Nghỉ một chút, uống ngụm nước nóng, khởi động tay chân trước khi lái về là việc đáng làm. Nếu đi cùng người chở, để họ chọn giờ về hợp với nhịp đường thôn buổi sáng.
Với ô tô, đoạn quay đầu trên đường hẹp ở chân đồi là chỗ hay xảy ra va quẹt. Đỗ xe từ đầu theo hướng sẵn sàng ra về, để lúc về không phải lùi, quay đầu trong lúc đông.
Với người đi xe máy, nhớ rằng sau khi xuống dốc đất ướt, bánh xe dính bùn và đất đỏ, phanh kém ăn hơn trong vài trăm mét đầu trên đường nhựa. Chạy chậm cho tới khi bánh xe sạch bớt, nhất là ở đoạn đổ dốc ra quốc lộ.
Trẻ em, người lớn tuổi và chặng rạng sáng
Đưa trẻ nhỏ và ông bà đi săn mây là điều nhiều gia đình muốn, nhưng chặng rạng sáng đòi sức nhiều hơn người ta nghĩ: dậy sớm, lạnh, đường xóc, đi bộ đoạn cuối lên đồi. Với những gia đình này, chọn chỗ ở có view hồ để ngắm ngay tại hiên, hoặc chọn một điểm ngắm ô tô tới gần được, thường hợp lý hơn cố leo lên đỉnh đồi xa.
Nếu vẫn đi, xe ô tô có tài xế quen vùng là lựa chọn phù hợp hơn xe máy. Chuẩn bị chăn mỏng, áo ấm, đồ ăn nhẹ trên xe; trẻ có thể ngủ tiếp trên đường và thức dậy đúng lúc mây tan. Đừng ép trẻ hay người lớn tuổi đi bộ đoạn dốc đất trơn trong bóng tối.
Phép thử đơn giản: nếu chặng đường ấy khiến một người trong nhóm sợ hãi hoặc kiệt sức, buổi sáng ấy không còn là buổi ngắm cảnh của cả nhà nữa. Chọn điểm ngắm theo người yếu nhất trong nhóm.
Một phương án dung hoà là chia nhóm: người khoẻ, thích dậy sớm đi điểm xa cùng người chở; người lớn tuổi, trẻ nhỏ ngủ thêm rồi ra quán view hồ hoặc ngắm từ hiên. Cả nhà gặp nhau ở bữa sáng, mỗi người một câu chuyện.
Mang gì cho chặng rạng sáng
Chặng đi ngắn nhưng điều kiện khắc nghiệt hơn ban ngày nhiều, nên đồ mang theo cần tính kỹ. Áo khoác gió và áo ấm là thứ đầu tiên: trên đồi lúc rạng sáng thường lạnh hơn ở chỗ ở, ngồi sau xe máy gió lùa còn lạnh hơn. Găng tay mỏng giúp người lái và người ngồi sau đều giữ tay ấm, đỡ cứng khi cầm máy chụp.
Đèn đội đầu cho đoạn đi bộ cuối, chọn loại có chế độ ánh đỏ để không làm loá người khác trên điểm ngắm. Giày đế bám cho đường đất ướt sương. Áo mưa mỏng phòng khi sương dày hay mưa phùn. Một bình giữ nhiệt nước nóng, ít đồ ăn nhẹ.
Điện thoại sạc đầy và một pin dự phòng, vì trời lạnh làm pin tụt nhanh, mà điện thoại vừa là đèn, vừa là bản đồ, vừa là máy liên lạc với người chở. Lưu sẵn số của người chở và chủ chỗ ở, tải bản đồ ngoại tuyến của khu vực từ tối hôm trước.
Khi sáng hôm ấy trời xấu
Có những sáng thức dậy đúng giờ mà ngoài trời mưa, hoặc sương dày đặc tới mức không thấy gì cách vài bước chân. Người chở có kinh nghiệm thường nhắn trước: sáng nay đi hay không. Nghe theo họ, vì họ nhìn trời ở vùng này mỗi ngày. Sương dày ở chỗ ở không có nghĩa trên đỉnh đồi cũng vậy; có lúc lên cao lại vượt khỏi lớp sương và thấy biển mây bên dưới, nhưng chỉ người quen vùng mới đoán được.
Nếu đã thoả thuận phương án khi trời xấu từ tối hôm trước, buổi sáng ấy không có gì khó xử: hoãn sang sáng hôm sau, đổi sang điểm ngắm gần, hoặc ngủ thêm rồi đi ngắm vào giữa buổi sáng. Thanh toán phần chờ hoặc phần đã chuẩn bị theo thoả thuận là phép công bằng với người chở.
Đừng cố đi khi đường đang mưa lớn chỉ vì đã dậy sớm. Đường đất đồi mùa mưa trơn như mỡ; một buổi sáng mất là chuyện nhỏ so với một cú ngã trên dốc.
Câu hỏi thường gặp
Đi săn mây ở Tà Đùng có nên tự lái xe máy không?
Chỉ nên tự lái nếu đã đi đường đó ban ngày, quen xe và đường đồi. Lúc rạng sáng đường tối, có đoạn đất trơn, sương dày, nhiều ngã rẽ không biển. Người chưa quen đường nên nhờ người địa phương chở hoặc thuê xe có tài xế quen vùng.
Hẹn xe ôm đi điểm ngắm cần nói rõ những gì?
Giờ đón và điểm đón kèm điểm ghim, điểm muốn tới, số người và đồ mang theo, có chờ đưa về không, phương án khi mưa hoặc sương dày, và chi phí cả chuyến kể cả phần chờ. Hẹn từ tối hôm trước và xin xác nhận lại.
Ô tô có lên tận đỉnh đồi ngắm ở Tà Đùng được không?
Thường chỉ tới được chân đồi hoặc đoạn đường nhựa gần nhất; đoạn cuối lên đỉnh đồi phần nhiều là đường đất hẹp, dốc, phải đi bộ. Hỏi tài xế hoặc chủ chỗ ở trước về đoạn đi bộ để chuẩn bị giày, đèn.
Đưa trẻ nhỏ đi săn mây lúc rạng sáng có ổn không?
Có thể, nếu chọn điểm ngắm ô tô tới gần, có tài xế quen vùng và chuẩn bị áo ấm, chăn, đồ ăn nhẹ. Không ép trẻ đi bộ dốc đất trơn trong bóng tối. Chỗ ở có view hồ để ngắm tại hiên thường là lựa chọn tốt hơn cho gia đình có trẻ nhỏ.
Đường về sau khi ngắm bình minh có gì cần chú ý?
Lúc này đường thôn bắt đầu đông xe chở nông sản, xe đưa trẻ đi học, đường đất còn ướt sương. Người vừa đứng gió lâu tay cứng, phản xạ chậm. Nghỉ, uống nước nóng, khởi động trước khi lái; ô tô nên đỗ sẵn theo hướng ra về.