Trong nhà nghỉ nhìn hồ Tà Đùng, khung nhìn đẹp nhất nên dành cho nơi người ở ngồi lâu nhất khi thức: phòng khách và bàn ăn nếu nhà cho gia đình, nhóm; phòng ngủ chính nếu nhà cho cặp đôi. Giường kê sao cho nằm thấy hồ, bàn ăn đặt sát khung kính, bếp ít nhất nhìn được ra phía hồ qua không gian chung. Phòng tắm, kho, khu kỹ thuật đặt ở phía sau hoặc phía khuất. Lối vào nên giấu view rồi mới mở ra, để khoảnh khắc đầu tiên thấy hồ trở nên đáng nhớ.
Mặt bằng nhà phố đặt phòng theo công năng và diện tích; nhà nghỉ nhìn hồ cần thêm một trục nữa: khung nhìn. Phòng nào được nhìn hồ, nhìn từ chỗ nào, vào lúc nào trong ngày, quyết định cách khách dùng ngôi nhà. Bài này đi qua từng không gian, theo góc trải nghiệm của người ở; phần kỹ thuật, kết cấu và pháp lý thuộc về người thiết kế và cơ quan chuyên môn.
Bắt đầu từ thời gian: ai ngồi đâu, bao lâu
Trước khi chia phòng, hình dung một ngày của khách trong nhà: dậy ở phòng ngủ, uống cà phê ở hiên hay bàn ăn, ăn sáng, đi chơi, trưa về nghỉ, chiều ngồi hiên, tối nấu ăn và ăn tối, tối muộn ngồi trò chuyện, đi ngủ. Đánh dấu chỗ nào khách ở lâu nhất khi còn thức và có tâm trí nhìn ra ngoài.
Với gia đình và nhóm bạn, đó thường là bàn ăn và phòng khách, nơi mọi người tụ lại ăn uống, nói chuyện. Với cặp đôi, phòng ngủ và hiên phòng ngủ chiếm nhiều thời gian hơn. Với người làm việc từ xa, đó là góc bàn làm việc.
Khung nhìn chính nên dành cho những chỗ ấy. Đặt phòng ngủ phụ, ít dùng, vào vị trí view đẹp nhất là phí, trong khi bàn ăn nơi cả nhóm ngồi hai bữa mỗi ngày lại quay mặt vào tường.
Phòng khách và bàn ăn: trái tim nhìn hồ
Trong nhà cho gia đình và nhóm, phòng khách và bàn ăn là không gian chung nên được khung nhìn đẹp nhất. Bàn ăn đặt sát cửa kính lớn, dọc theo khung nhìn, để người ngồi hai bên bàn đều nhìn ra được, chứ không đặt vuông góc khiến một nửa số người quay lưng lại hồ.
Không gian chung mở, phòng khách liền bàn ăn liền bếp, giúp mọi người dù đang làm gì cũng ở trong khung nhìn. Người nấu, người dọn, người ngồi chơi đều thấy hồ, thay vì người nấu bị nhốt trong bếp kín ở phía sau.
Ghế sofa trong phòng khách nên quay ra hồ hoặc chếch ra hồ, không quay vào ti vi trên tường. Nhiều nhà nghỉ thậm chí bỏ ti vi khỏi phòng khách nhìn hồ, hoặc đặt nó ở một góc phụ, vì cảnh ngoài kia đã là thứ để nhìn.
Độ cao chỗ ngồi trong phòng khách cũng cần khớp với bậu cửa. Sofa thấp kiểu nằm dài thì bậu cửa phải thấp tương ứng; ghế ăn cao hơn thì nhìn qua bậu dễ hơn. Thử ngồi trên chính loại ghế sẽ dùng, ở đúng chỗ sẽ đặt, trước khi chốt độ cao cửa, tránh tình trạng ngồi ăn thấy hồ mà ngồi sofa chỉ thấy trời.
Phòng ngủ: kê giường để nằm thấy hồ
Phòng ngủ có view hồ chỉ thật sự có giá trị khi người nằm trên giường thấy được hồ. Điều đó phụ thuộc cách kê giường hơn là kích thước cửa. Giường áp tường cạnh cửa sổ thì người nằm phải quay đầu; giường đặt đầu áp tường đối diện cửa thì người nằm nhìn thẳng ra.
Khi thiết kế, vẽ vị trí giường trước rồi mới đặt cửa, với bậu cửa đủ thấp để người nằm, đầu kê gối, nhìn qua thấy mặt nước. Kiểm bằng cách nằm thử trên sàn ở vị trí giường lúc công trình mới xây thô.
Với phòng ngủ có hai giường đơn, nên kê hai giường song song cùng quay ra cửa thay vì đặt đối nhau. Hai người cùng thấy hồ khi nằm, và lối đi giữa hai giường dẫn thẳng ra cửa kính hay hiên.
Nhưng nhớ rằng phòng ngủ cũng cần tối và ấm để ngủ. Phòng ngủ nhìn hồ cần rèm che sáng tốt, và tốt nhất có một bức tường kín phía sau đầu giường. Phòng ngủ phụ cho trẻ em hay người ngủ nông có thể đặt ở phía khuất, cửa sổ nhỏ, không cần view.
Bếp: đừng để người nấu bị bỏ lại
Bếp thường bị đặt ở phía sau nhà, khuất, vì lý do kỹ thuật: cấp thoát nước, mùi, khói. Kết quả là người đứng bếp, thường là người lo cho cả nhóm, là người duy nhất không được nhìn hồ trong những giờ đẹp nhất buổi sáng và buổi tối.
Bếp mở thông với không gian chung nhìn hồ giải quyết điều này: người nấu quay mặt ra phòng khách và qua đó ra hồ. Nếu bếp phải kín, một cửa sổ nhỏ trên bồn rửa nhìn ra một góc hồ hay vườn cũng khác hẳn bức tường trống.
Khu bếp nướng ngoài trời, phổ biến ở nhà nghỉ quanh hồ, nên đặt ở chỗ có view nhưng khuất gió, và xa chỗ ngồi chính để khói không bay vào. Người đứng nướng cũng nên nhìn được ra hồ.
Quầy bếp đặt song song với khung kính, người nấu quay mặt ra phía hồ, là bố cục được nhiều nhà nghỉ dùng. Bồn rửa đặt dưới một cửa sổ thấp cũng biến việc rửa bát, việc ít ai thích, thành vài phút ngắm hồ.
Phòng tắm: view là điểm nhấn, riêng tư là điều kiện
Phòng tắm có cửa sổ nhìn hồ, bồn tắm cạnh khung kính, là điểm nhấn được nhiều khách thích và hay chụp ảnh. Nhưng điều kiện tiên quyết là riêng tư: từ ngoài vườn, từ căn bên cạnh, từ chòi ngắm không nhìn vào được.
Cách làm phổ biến là đặt cửa sổ phòng tắm ở độ cao trên tầm nhìn từ ngoài vào, hoặc hướng ra phía không có lối đi, hoặc dùng kính mờ ở phần dưới và kính trong ở phần trên. Mành, rèm chịu ẩm là lớp riêng tư bổ sung.
Nếu không có điều kiện làm phòng tắm view an toàn, đặt phòng tắm ở phía sau, kín, là hoàn toàn hợp lý. Không phải không gian nào cũng cần nhìn hồ, và khách thường thấy dễ chịu với phòng tắm kín đáo hơn là phòng tắm view mà lo bị nhìn.
Phòng tắm nhìn hồ còn gặp chuyện hơi nước: kính đọng mờ khi tắm nước nóng trong đêm lạnh. Thông gió tốt, quạt hút, và kính ở xa vòi sen giúp cửa sổ còn trong để ngắm sau khi tắm xong.
Lối vào: giấu rồi mới mở
Khoảnh khắc khách bước vào nhà và lần đầu thấy hồ là khoảnh khắc đáng thiết kế nhất. Nếu cửa chính mở ra là thấy ngay toàn cảnh, khoảnh khắc ấy đến sớm và qua nhanh. Nếu lối vào đi qua một khoảng kín, một hành lang, một sảnh nhỏ, rồi mới mở ra phòng khách với khung kính lớn, cảm xúc mạnh hơn nhiều.
Kỹ thuật giấu rồi mở này dùng phổ biến trong kiến trúc nghỉ dưỡng. Lối vào nhà thường ở phía sau, phía đường lên dốc, quay lưng với hồ; tận dụng điều đó, làm lối vào kín đáo, rồi để không gian chung là nơi đầu tiên nhìn ra hồ.
Lối vào cũng nên có chỗ để giày dép, vali, áo mưa, để những thứ ấy không tràn vào không gian nhìn hồ. Một sảnh nhỏ có kệ, móc treo giữ cho phòng khách luôn gọn trong khung nhìn.
Phòng kín và khu kỹ thuật cũng có vai trò
Không phải phòng nào cũng nên nhìn hồ. Nhà quá nhiều kính, phòng nào cũng mở ra cảnh, sẽ thiếu những chỗ để nghỉ mắt, giữ ấm, riêng tư. Phòng kín, nhìn ra vườn sau hay sườn đồi, là nơi ngủ trưa, đọc sách yên, chơi với trẻ nhỏ mà không bị nắng chiều.
Khu kỹ thuật như kho, giặt phơi, bồn nước, máy bơm nên đặt ở phía sau hoặc phía khuất, không nằm trong khung nhìn của bất kỳ không gian nào. Một giàn phơi đồ đặt ngay cạnh hiên nhìn hồ là lỗi thường gặp và làm hỏng nhiều bức ảnh của khách.
Phân chia rõ phía nhìn và phía kín giúp ngôi nhà vừa có những khoảnh khắc view mạnh, vừa có những góc nghỉ ngơi thật sự.
Phòng kín còn giữ ấm cho cả nhà trong đêm lạnh. Một ngôi nhà mà mọi phòng đều kính lớn sẽ khó giữ nhiệt; vài phòng kín ở giữa làm lõi ấm, các không gian nhìn hồ bao quanh, là cách bố trí hợp khí hậu đồi.
Góc làm việc, góc đọc sách, góc của trẻ
Ngày càng nhiều người lên nhà nghỉ quanh hồ ở dài ngày và làm việc từ xa. Một góc bàn làm việc nhìn ra hồ là điểm cộng lớn, nhưng nên đặt bàn vuông góc hoặc chếch với cửa kính, không quay mặt thẳng vào kính: màn hình không bị loá, người ngồi quay đầu là thấy hồ, và không bị mỏi mắt vì nhìn ngược sáng cả ngày.
Góc đọc sách là chỗ nhỏ mà khách nhớ lâu: một bệ cửa sổ có nệm, một ghế bành cạnh khung kính nhỏ nhìn ra một đảo, có đèn đọc sách ấm. Góc như vậy chiếm ít diện tích, có thể đặt ở hành lang, chiếu nghỉ cầu thang, cuối phòng ngủ.
Với nhà cho gia đình, một góc cho trẻ chơi trong tầm mắt của người lớn đang ngồi nhìn hồ giúp cả nhà cùng ở một chỗ. Góc ấy nên ở phía trong, không sát kính lớn hay cửa ra hiên, để người lớn yên tâm.
Gợi ý mức ưu tiên view cho từng không gian
Bảng gợi ý thứ tự ưu tiên khung nhìn, tuỳ đối tượng khách mà ngôi nhà phục vụ:
| Không gian | Nhà cho gia đình, nhóm | Nhà cho cặp đôi | Ghi chú |
|---|---|---|---|
| Bàn ăn, phòng khách | Cao nhất | Cao | Mọi người ngồi lâu khi thức |
| Hiên lớn | Cao | Cao | Nối dài không gian chung hoặc phòng ngủ |
| Phòng ngủ chính | Vừa | Cao nhất | Cần rèm che sáng tốt |
| Bếp | Vừa | Thấp | Ít nhất nhìn qua không gian chung |
| Phòng ngủ phụ | Thấp | Không có | Có thể kín, ấm |
| Phòng tắm | Tuỳ | Tuỳ | Chỉ khi giữ được riêng tư |
| Kho, giặt phơi | Không | Không | Đặt phía sau, ngoài khung nhìn |
Thứ tự này không cố định; nó thay đổi theo thế đất và theo người ở. Nhưng nó giúp tránh lỗi phổ biến nhất: dành view đẹp nhất cho không gian ít dùng nhất.
Khi sửa một ngôi nhà đã xây, có thể dùng bảng này để kiểm: không gian nào đang có view đẹp mà ít ai dùng, không gian nào dùng nhiều mà quay lưng lại hồ. Nhiều khi chỉ cần đổi công năng hai phòng cho nhau, hay dời bàn ăn ra cạnh kính, là ngôi nhà dùng view tốt hơn hẳn.
Câu hỏi thường gặp
Nhà nhỏ chỉ có một mặt nhìn hồ thì ưu tiên phòng nào?
Với nhà cho gia đình, nhóm, ưu tiên không gian chung có bàn ăn và chỗ ngồi; phòng ngủ có thể nhìn ra vườn. Với nhà cho cặp đôi, ưu tiên phòng ngủ có hiên riêng. Có thể làm không gian chung kiêm phòng ngủ cho nhà rất nhỏ.
Có nên đặt phòng ngủ ở tầng trên để nhìn xa hơn?
Tầng trên nhìn xa hơn, vượt qua cây và mái phía trước, nhưng gió và lạnh hơn, cần cầu thang. Với gia đình có người lớn tuổi, phòng ngủ tầng trệt nhìn hồ một góc thường hợp hơn phòng tầng trên view trọn.
Bếp mở có bị mùi lan khắp không gian nhìn hồ không?
Có thể, nếu không có hút mùi tốt. Bếp mở nên có máy hút mùi hiệu quả và cửa sổ thông gió. Món nướng, chiên nhiều khói nên làm ở bếp nướng ngoài trời đặt xa chỗ ngồi chính.
Ti vi có nên đặt trong phòng khách nhìn hồ không?
Nhiều nhà nghỉ bỏ ti vi hoặc đặt ở một góc phụ để ghế quay ra hồ. Nếu khách cần, có thể dùng ti vi di động hay màn chiếu cất đi được, để ban ngày không gian chung vẫn hướng ra cảnh.
Lối vào thấy hồ ngay có phải là lợi thế không?
Tạo ấn tượng ngay, nhưng khoảnh khắc ấy qua nhanh và lối vào thường lộn xộn với giày dép, vali. Lối vào kín rồi mở ra không gian chung nhìn hồ thường cho cảm xúc mạnh hơn và giữ không gian nhìn hồ gọn hơn.