Ở Tà Đùng, chỗ ở có view hồ đẹp nhất thường phải đổi lấy năm thứ: đường lên dốc và trơn khi mưa, gió mạnh vì nằm chỗ thoáng, đêm lạnh hơn chỗ khuất, xa chợ và quán ăn, và đôi khi sóng điện thoại, internet yếu. Không thứ nào là lỗi của nơi ở; chúng là mặt kia của chính cái thoáng, cái cao, cái yên đã làm nên view. Cân đúng năm thứ này với nhóm mình là cách chọn chỗ ở mà không phải hối hận giữa chuyến.
Nhiều người chọn chỗ ở chỉ qua bộ ảnh view, rồi tới nơi mới gặp đoạn dốc đất đỏ xe không lên nổi, đêm gió rít qua khe cửa, hay phải lái xe mấy chục phút đi mua đá lạnh. Bài này đi qua từng cái giá của view, ai chịu được, ai không, và hỏi chủ nhà thế nào để biết trước.
Vì sao view đẹp và tiện lợi hiếm khi đi cùng nhau
Một khung nhìn rộng ra hồ cần hai điều: vị trí cao hơn những thứ xung quanh, và không có gì chắn phía trước. Ở vùng đồi quanh hồ Tà Đùng, điều đó gần như đồng nghĩa với đỉnh đồi hoặc sườn đồi trên cao, quay mặt ra mặt nước. Đường giao thông chính, chợ, trường học, khu dân cư lại thường nằm ở chỗ thấp, chỗ bằng, dọc theo các trục đường đã có từ lâu.
Thế nên giữa nơi có view và nơi có tiện ích luôn có một khoảng cách, đo bằng đoạn đường dốc và số phút lái xe. Càng đi lên cao, càng vào sâu trong các mũi đồi nhô ra hồ, view càng mở nhưng đường càng nhỏ, càng dốc, càng xa. Đây là quy luật của địa hình, không phải của riêng nơi ở nào.
Hiểu quy luật này giúp nhìn các nơi ở công bằng hơn. Một chỗ ở gần trung tâm xã mà vẫn có view hồ trọn là của hiếm; còn phần lớn sẽ nằm đâu đó trên dải đánh đổi giữa hai đầu. Việc của người đặt phòng là tìm điểm trên dải ấy hợp với nhóm mình.
Đường dốc: cái giá đầu tiên và dễ quên nhất
Đoạn cuối lên các nơi ở trên đồi thường là đường bê tông hẹp hoặc đường đất đỏ, có khúc dốc gắt và cua gấp. Trời khô, xe gầm thấp vẫn có thể lên được nếu lái cẩn thận; trời mưa, đất đỏ bazan trơn như bôi mỡ, xe gầm thấp có thể trượt bánh, xe lớn khó quay đầu. Nhiều chủ nhà có phương án đón khách bằng xe gầm cao ở chân dốc trong những ngày mưa.
Trong khuôn viên, dốc tiếp tục: từ chỗ đỗ xe xuống phòng có thể là vài chục bậc đá, từ phòng ra chòi ngắm lại thêm một đoạn nữa. Với người trẻ khoẻ, đó là chuyện nhỏ; với người lớn tuổi đau gối, phụ nữ mang thai hay nhóm mang nhiều đồ ăn thức uống, đó là chuyện cần tính.
Câu nên hỏi chủ nhà: xe gì lên được tới cửa, trời mưa có lên được không, có chỗ đỗ cho mấy xe, từ chỗ đỗ vào phòng bao nhiêu bậc, có tay vịn không. Năm câu này giúp biết đoạn dốc là nét thú vị của chuyến đi hay là trở ngại thật.
Gió: thứ làm view sống động và làm đêm khó ngủ
Chỗ đứng thoáng nhìn ra hồ là chỗ gió thổi qua không vướng gì. Ban ngày, gió hồ mát, làm mặt nước gợn sóng lấp lánh, mây trôi nhanh, cảnh động và sống. Ban đêm, cũng gió ấy rít qua khe cửa, làm mái tôn kêu, cây quanh nhà xào xạc, có lúc khá mạnh vào mùa gió.
Nhà gỗ, bungalow, lều glamping trên đỉnh đồi chịu gió nhiều nhất. Nhà xây kiên cố hoặc nằm khuất một bên sườn đồi thì đỡ hơn nhiều. Người ngủ nông, trẻ nhỏ dễ giật mình, hay người lần đầu ngủ nhà gỗ trên đồi có thể thấy tiếng gió đêm đầu tiên khá khó chịu.
Gió còn ảnh hưởng tới các hoạt động ngoài trời. Ngồi hiên buổi tối, nướng đồ ngoài sân, đốt lửa trại, tất cả đều khó hơn ở chỗ lộng gió. Nếu nhóm định có buổi tối ngoài trời, nên hỏi khuôn viên có góc nào khuất gió không.
Đêm lạnh: lạnh hơn người ở phố tưởng
Tà Đùng nằm trên cao nguyên, đêm mát hơn hẳn đồng bằng, và chỗ ở trên đồi lộng gió còn lạnh hơn chỗ trũng kín. Người từ TP.HCM lên, quen đêm ba mươi độ, thường mang theo áo khoác mỏng và đến nửa đêm mới thấy chưa đủ. Gió làm cảm giác lạnh tăng lên nhiều so với nhiệt độ thật.
Phòng kính lớn để có view cũng mất nhiệt nhanh hơn. Nhiều nơi ở trang bị chăn dày, nước nóng, có nơi có máy sưởi; nhưng không phải nơi nào cũng vậy. Nên hỏi chủ nhà phòng có chăn mấy lớp, nước nóng bằng gì, có sưởi không, và tự mang thêm áo ấm, tất, khăn cho trẻ nhỏ và người lớn tuổi.
Cái lạnh ấy cũng là một phần của trải nghiệm. Ngồi hiên rạng sáng với ly cà phê nóng, quấn chăn nhìn mây trên hồ, là khoảnh khắc người ta nhớ về Tà Đùng. Chỉ cần chuẩn bị đủ, cái lạnh thành thú vị thay vì khổ sở.
Xa chợ, xa quán: ăn uống phải tính trước
Nơi ở view đẹp thường cách trung tâm xã, chợ, tiệm tạp hoá một đoạn lái xe, và đường về ban đêm tối, dốc, không quen. Quên mua đá lạnh, thiếu gia vị, hết nước uống lúc chín giờ tối là chuyện nhỏ ở phố nhưng có thể là cả một chuyến đi ở đây.
Nhiều nơi ở giải quyết bằng cách nhận nấu ăn, đặt món trước, hoặc có bếp đầy đủ để khách tự nấu. Hỏi trước nơi ở có phục vụ ăn không, phải đặt trước bao lâu, bếp có những gì, có tủ lạnh không. Từ đó nhóm lên danh sách mua sắm một lần trên đường đi, ghé chợ hoặc siêu thị ở thị trấn lớn trước khi rẽ vào đường lên hồ.
Với nhóm muốn đi ăn quán, nên tính thời gian lái xe xuống và lên lại, nhất là buổi tối. Một bữa tối ở quán cách nửa tiếng đi đường đồi trong đêm có thể làm mất đúng khoảng thời gian ngồi hiên đẹp nhất trong ngày.
Sóng điện thoại và internet: không phải chỗ nào cũng mạnh
Vùng quanh hồ có sóng điện thoại ở nhiều nơi, nhưng địa hình đồi núi tạo ra những chỗ khuất sóng, nhất là ở các nơi ở nằm sâu trong mũi đồi hoặc dưới thấp sát mép nước. Mỗi nhà mạng phủ sóng một kiểu, có chỗ mạng này mạnh mạng kia yếu. Internet cố định thì tuỳ nơi ở có kéo cáp hay không.
Với người đi nghỉ để rời điện thoại, sóng yếu là món quà. Với người phải làm việc từ xa, gia đình cần liên lạc thường xuyên, hay nhóm cần gọi xe, gọi đồ ăn, đó là trở ngại thật. Câu hỏi đơn giản cho chủ nhà: ở đây nhà mạng nào sóng mạnh, có wifi không, wifi có đủ để gọi video không.
Một lưu ý an toàn: nếu nơi ở yếu sóng, nên lưu sẵn số của chủ nhà, biết chỗ nào trong khuôn viên có sóng tốt nhất, và báo cho người thân lịch đi về. Đường đồi ban đêm, khi có sự cố, khả năng liên lạc quan trọng hơn mọi khung cảnh.
Thứ nhận lại: vì sao nhiều người vẫn chọn chỗ cao và xa
Sau khi kể hết cái giá, cũng cần nói thứ nhận lại cho công bằng. Chỗ ở cao và xa cho một thứ hiếm ở mọi nơi khác: sự tĩnh lặng thật. Không tiếng xe, không tiếng loa, không ánh đèn đường. Đêm nghe được tiếng côn trùng, sáng nghe được tiếng chim, và trước mặt là một khoảng trời nước rộng không có công trình nào chen vào.
Khung nhìn từ chỗ cao còn thay đổi suốt ngày, khiến người ở lại không thấy chán: sáng mây nằm dưới chân, trưa nắng làm mặt hồ lấp lánh, chiều bóng mây trôi trên các đảo, tối là sao và vài đốm đèn xa. Người ở hai ngày ở đó thường kể lại nhiều về những giờ ngồi yên ấy hơn là về các điểm đã đi.
Vì vậy câu hỏi không phải là chọn view hay chọn tiện, mà là nhóm mình có muốn những giờ ngồi yên ấy đủ để đổi lấy dốc, gió, lạnh, xa hay không. Với một số nhóm, câu trả lời là có rất rõ ràng; với số khác, một nơi ở dễ chịu cộng một buổi sáng đi ngắm là đủ.
Ai chịu được cái giá nào
Mỗi nhóm có ngưỡng chịu khác nhau với từng cái giá. Bảng sau gợi ý mức độ ảnh hưởng thường gặp, để anh chị tự đánh dấu cho nhóm mình:
| Cái giá của view | Cặp đôi trẻ | Gia đình có trẻ nhỏ | Có người lớn tuổi | Nhóm bạn đông |
|---|---|---|---|---|
| Đường dốc, nhiều bậc | Ít ảnh hưởng | Vừa | Nhiều | Ít, trừ khi mang nhiều đồ |
| Gió mạnh, ồn đêm | Ít đến vừa | Vừa đến nhiều | Vừa | Ít |
| Đêm lạnh | Ít nếu mang đủ áo | Nhiều | Nhiều | Ít |
| Xa chợ, quán | Ít nếu chuẩn bị | Vừa | Vừa | Vừa (ăn uống nhiều) |
| Sóng yếu | Tuỳ nhu cầu | Vừa | Vừa | Ít |
Bảng chỉ là điểm khởi đầu. Trong cùng một cột, mỗi người một khác: có cụ ông bảy mươi vẫn leo dốc khoẻ hơn thanh niên, có cặp đôi trẻ mà một người rất sợ gió đêm. Nên đọc bảng cùng cả nhóm, hỏi từng người điều gì họ ngại nhất.
Đếm số ô "nhiều" ở cột nhóm mình. Càng nhiều ô như vậy, càng nên cân nhắc một nơi ở view kém hơn một chút nhưng dễ chịu hơn, rồi bù lại bằng một buổi sáng ra điểm ngắm đẹp.
Một tin nhắn hỏi đủ năm cái giá
Trước khi đặt, có thể gom năm cái giá thành năm câu hỏi ngắn trong một tin nhắn. Chủ nhà trả lời được trong vài phút, còn anh chị biết rõ mình đang đổi cái gì lấy cái gì:
- Xe gì lên được tới chỗ đỗ, trời mưa có lên được không, từ chỗ đỗ vào phòng bao nhiêu bậc?
- Khu mình có hay gió mạnh vào ban đêm không, phòng là nhà gỗ hay nhà xây, có chỗ nào ngồi ngoài trời mà khuất gió?
- Phòng có mấy lớp chăn, nước nóng thế nào, có sưởi không, nhóm em nên mang thêm gì?
- Từ đây xuống chợ hoặc tiệm tạp hoá gần nhất mất bao lâu, nơi ở có nhận nấu ăn hay có bếp cho khách không?
- Ở đây nhà mạng nào sóng tốt, có wifi không, đủ để gọi video không?
Câu trả lời cho năm câu này, đặt cạnh câu trả lời về view, cho bức tranh đầy đủ về nơi ở. Hai nơi cùng view hồ trọn có thể khác nhau rất xa ở năm câu này, và chính chúng mới quyết định chuyến đi dễ chịu hay vất vả.
Câu hỏi thường gặp
Xe bốn chỗ gầm thấp có lên được các nơi ở trên đồi không?
Nhiều nơi lên được khi trời khô nếu lái cẩn thận, nhưng có đoạn dốc gắt, đường đất trơn khi mưa. Nên hỏi chủ nhà trước, và hỏi có chỗ gửi xe ở chân dốc cùng xe đón lên khi trời mưa không.
Mùa nào gió trên đồi mạnh nhất?
Gió thay đổi theo mùa và theo từng vị trí, khó nói chung. Chủ nhà ở tại chỗ biết rõ những tháng gió mạnh ở khuôn viên của họ. Nên hỏi trực tiếp và chuẩn bị áo gió, mũ, khăn nếu định ngồi ngoài trời buổi tối.
Có cần mang chăn riêng khi đi Tà Đùng không?
Thường không cần nếu nơi ở có chăn dày. Nên hỏi trước phòng có mấy lớp chăn, rồi mang thêm áo ấm, tất, mũ len cho trẻ nhỏ và người lớn tuổi. Một chiếc chăn mỏng gấp gọn hữu ích khi ngồi hiên rạng sáng.
Nơi ở xa chợ thì nên mua đồ ở đâu trước khi lên?
Thường mua ở thị trấn hay thành phố lớn trên đường đi trước khi rẽ vào đường lên hồ, nơi có chợ và siêu thị đầy đủ. Lên danh sách theo số bữa, nhớ đá lạnh, nước uống và đồ ăn sáng.
Làm việc từ xa ở Tà Đùng có ổn không?
Có thể ổn nếu chọn đúng nơi ở có wifi tốt hoặc sóng điện thoại mạnh. Nên hỏi chủ nhà tốc độ mạng, thử gọi video ngay khi đến, và chuẩn bị phương án phát sóng từ điện thoại của một nhà mạng khác.
Có nơi ở nào vừa view đẹp vừa gần đường lớn không?
Có, nhưng hiếm và thường được đặt kín sớm. Nếu ưu tiên cả hai, nên đặt từ sớm, linh động ngày đi, và chấp nhận view từ hiên hoặc view một góc thay vì đòi view hồ trọn.